ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕੀਮਤ ਸਥਿਰਤਾ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਘਰੇਲੂ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਹੁਣ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਏਵੀਏਸ਼ਨ ਟਰਬਾਈਨ ਫਿਊਲ (ਏ.ਟੀ.ਐੱਫ.) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਤੈਅ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੇ ਈਂਧਨ ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਜੈੱਟ ਈਂਧਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 10 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਨਵੀਂ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਇਸ ਸਵੈ-ਇੱਛਤ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ATF ਲਈ ₹115 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਮਤ ਅਦਾ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਕੀਮਤ 104.927 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਸੀ।
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਏਅਰਲਾਈਨ ਇਸ ਢਾਂਚੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਜੋ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਦਰਾਂ ‘ਤੇ ਈਂਧਨ ਖਰੀਦਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਗੀਆਂ। ਇਹ ਦਰਾਂ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ₹142 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਹਨ, ਜੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ।
ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਕੀਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਲਪਿਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਜਾਂ ਨਾ ਲੈਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਖੁਦ ਕਰੇਗੀ। ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਲੌਕ-ਇਨ ਪੀਰੀਅਡ ਦੌਰਾਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਗੈਰ-ਭਾਗੀਦਾਰ ਏਅਰਲਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਕੀਮਤਾਂ ਘਟਣ ‘ਤੇ ਫਾਇਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ‘ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਫਿਕਸਡ ਕੀਮਤ ਫਾਰਮੂਲਾ ₹86.32 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦੇ ‘ਫ੍ਰੀ-ਆਨ-ਬੋਰਡ’ (FOB) ਬੈਂਚਮਾਰਕ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੇ ਖਰਚੇ, ਤੇਲ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਟੈਕਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ₹115 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ₹114.5 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਅਤੇ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ₹139 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ATF ਕੀਮਤ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
**ਵਿਸ਼ਵ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ**
ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਈਂਧਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ATF ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲਗਭਗ ₹105 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ‘ਤੇ ਸਥਿਰ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਈਆਂ ਹਨ।
ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਬੋਝ ਦਾ ਸਿਰਫ ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਪਾ ਕੇ ਵਧਦੀਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਝੱਲਿਆ ਹੈ।